www.nettime.org
Nettime mailing list archives

[Nettime-nl] Het NOS Journaal en de ontkening van de Armeense Genocide
Tjebbe van Tijen via Chello on Fri, 6 Oct 2006 13:37:11 +0200 (CEST)


[Date Prev] [Date Next] [Thread Prev] [Thread Next] [Date Index] [Thread Index]

[Nettime-nl] Het NOS Journaal en de ontkening van de Armeense Genocide


"... een kwestie waar de meeste kiezers nog nooit van hadden gehoord"

Dat wordt gezegd in het inleidende zinnetje van het 8 uur avond NOS Journaal van donderdag 5 oktober...

... en wat dandie kwestie?

 "De Armeense Kwestie"

Nee niet de Armeense genocide, niet de Armeense volkerenmoord... maar De Armeense Kwestie
is datgene wat volgens dit uitgebreide NOS Journaal bericht de Turkse kiezer beinvloed.


Het was een journaal-onderdeel dat bestond uit "hoor" zonder "wederhoor", ongehoord zou je zeggen.

Voordat Gerri Eickhof zijn eigenlijke reportage begint is de NOS er al in geslaagd, om de Armeense Volkerenmoord als een niet echt aangetoonde, twijfelachtige historische gebeurtenis voor het voetlicht te plaatsen.

Het is nodig om de uitzending in detail te beschrijven om te begrijpen hoe onvoldoende krities en onvoldoende afstandelijk deze journalistieke bijdrage aan de publieke meningsvorming was:

Na de inleidende woorden van de nieuwsleester neemt de NOS cameraploeg over en laat zien hoe enkele tientallen Turkse jongeren, zoals gezegd met stemrecht, manifesteren op de Dam in Amsterdam. Zij protesteren tegen het besluit van CDA en PvdA om drie candidaatkamerleden van de lijst te schrappen, die weigerden publiekelijk te erkennen dat Turkije in 1915 volkerenmoord pleegde tegen de Armeniërs. Een in aanzet kleine affaire die zoals vaak door overmatige berichtgeving boven zichzelf getilt is.

De Turkse jongeren hebben zich in rood plastic regenjasjes (verwijzing naar de PvdA) verpakt en verspreiden 'manifesten' en plakken ook hun mond af met tape, om aan te geven dat de vrijheid van meningsuiting in gevaar gebracht is. Als er gesproken moet worden gaat trouwens die tape er ook vliegensvlug weer af. Wat mij schokte was wat er vrij en blij zonder tegenwerk van journalist Eickholt gezegd werd en uitgezonden werd. Laat ik volledig citeren aan de hand van een Internet opname van het NOS Journaal:

Meisje 1: "Er wordt gewoon wat op je bord gelegd wat eigenlijk helemaal niet bewezen is, waarvan ze helemaal niet zeker weten of het wel gebeurd is."

Meisje 2: "Het is gewoon geschiedenis en ik vind dat ze naar de toekomst moeten kijken - en niet naar de geschiedenis"

Eickholt reageert niet direct op het gezegde en komt direct hierop met dit 'commentaar':

"de affaire is in elk geval bij deze studenten bepalend voor het stemgedrag", waarmee hij een uitspraak van meisje 1 inleidt, die zegt dan ze niet meer op de PvdA zal stemmen.

Meisje 2 komt in beeld en voegt daar aan toe:

"Ik zal niet meer op die partij gaan stemmen die zeg maar de Armeense [het volgende woord wordt half ingeslikt] genocide erkend en dat ze die mensen er onterecht hebben uitgekicked ... eh ja dat is het eigenlijk.... ik heb geen vertrouwen in die partijen."

Eickholt vervolgt nu: "en dat gevoel lijkt verder te gaan dan dat kleine groepje betogers. Hij gaat vervolgens een niet nader genoemde, waarschijnlijk Amsterdamse, wijk in (Eikhoilt duidt dit als: "in de wijken waar het dagelijks leven zijn gewone gang gaat"). Hier wordt de manipulatieve methode van vragen naar de mening van de vrouw of man op de straat gevolgd. Aan 'hoevelen' en 'welke' vragen Eickholt gesteld heeft wordt niet duidelijk gemaakt. Drie mannen, waarvan twee winkeliers komen aan het woord en bevestigen (natuurlijk) het door de journalist ingezette thema: zij zullen of helemaal niet stemmen, of niet op de PvdA.

Deze tedensieuse reportage eindigt met het groepje studenten - waarvan we nu vernemen dat het om leden van een Turkse studentenvereniging gaat - die optrekken naar het grachtenkantoor van de Partij van de Arbeid in Amsterdam waar het kamerlid Timmermans op de stoep een manifest aangeboden krijgt. In de uitzending was Timmermans enkel te horen met deze strofe: "dat we het nu niet met elkaar eens zijn moeten we toch van elkaar kunnen respecteren, of niet?"

De met naam ondertitelde Turkse student (Zeki Özköy) die in beeld komt lijkt nu in het zicht van een autoriteit meer gemodereerde taal te spreken: "dat lijkt me van wel, ik denk gewoon dat we elkaar moeten respecteren als wij onze meningen uiten gebaseerd op feiten of dergelijke argumenten". Wat hij hier nu mee bedoeld blijft absoluut onduidelijk.

Dit journaal onderdeel sluit vervolgens af met het beeld van een Turks meisje met afgeplakte mond en de mededeling van de neiwusleester dat een enquete over Turks stemgedrag aantoont dat deze "kwestie" toch weinig invloed op het kiesgedrag zal hebben. Het latere journaal die avond knipt het lange item terug tot enkele seconden. Ander, beter nieuws? Inzicht in het eigen journalistieke falen? Protesttelefoontjes? Het blijft raden... ook in een democratiksch land als het onze...

Wie ooit de moeite heeft genomen zich in wat de NOS noemt "De Armeense Kwestie" te verdiepen weet dat er bijna een eeuw lang al voldoende feiten bekend zijn om de ontkenning van de verdrijving en massavernietiging van Armeniërs als bewezen historisch feit te aanvaarden. De universiteit waaraan deze studenten studeren herbergt meters boekenplanken met studies en bronnenmateriaal die dat overtuigend aantonen. Die universiteit heeft zelfs personeel in dienst die het fenomeen van de ontkenners (negationisme) van dit soort bekende historische misdrijven bestudeerd ( het Centrum voor Holocaust- en Genocidestudies van het NIOD en de Universiteit van Amsterdam).

Nergens in deze reportage wordt die kennis gebruikt, en het is niet voor het eerst dat de Armeense volkerenmoord in het NOS Journaal aan de orde komt. Als het om "De Armeense Kwestie" gaat lijkt de NOS, die ander toch graag geaccepteerde maatschappelijke waarden representeert, revisionistische historische standpunten niet te mijden. Ligt het aan de onvoldoende historische kennis van de journalisten, zoals bij de Volkskrant die in juni dit jaar nog een opinie-pagina artikel van een Amerikaanse ontkenner van de Armeense volkerenmoord Justin McCarthy publiceerde, of ziet het NOS journaal zich als het medium die dat wat leeft onder de Nederlandse bevolking ook weer wil geven? In dit geval wel, zou je zeggen, in andere gevallen niet! Denk eens in dat het protest het royement van partij politici die de Holocaust in twijfel meenden te moeten trekken betrof.

Waarom is er niet een soortgelijke publieke moraal als die van de massamoord op Joden als het gaat om een geweldadig deel van de Armeense geschiedenis? Ligt het aan de kleine en niet effectief publicitair opererende Armeense gemeenschap in Nederland? Denk aan Frankrijk waar het tegenovergestelde het geval is en president Chirac kortgeleden Turkije opriep in het reine met dit deel van haar geschiedenis te komen. De Nederlandse nieuwsmedia bieden - bij gelegenheid - een beetje ruimte aan historici en andere specialisten om uit te leggen wat er gebeurd is en hoe het komt dat er zulke afwijkende interpretaties van dit stuk geschiedenis bestaan (Eic Zürcher, Ton Zwaan en Jos Weitenberg zijn aan het woord geweest, de VPRO's Andere Tijden wijdde een uitzending aan de zaak.
Maar hun gefundeerde opinie blijkt onvoldoende overgekomen te zijn bij het eigen journalisten corps.


Iedere keer weer krijgen we uitglijders zoals deze NOS reportage van Geri Eickholt met de Turkse studenten die als symbool hun mond afgeplakt hebben, terwijl het evident is dat de tape eigenlijk op hun ogen zit en ze met hun mond onzin spreken.

Dit wil niet zeggen dat in het reine komen met de eigen geschiedenis een gemakkelijke zaak is. In Nederland hebben we pas in 1996 met een dramaserie "In naam der Koningin" over de koloniale Atjeh oorlogen van 1873 tot 1910, een stapje gezet in de richting van een inzicht in de eigen bloedige koloniale geschiedenis. Kortgeleden werd deze serie nogmaals door de NCRV herhaald. Zo zond ook het televisieprogramma Eén Vandaag op 23 september een programma uit waarin de schrijver Ewald Vanvught in archieven ontdekte foto's van een massaslachting in Bali door de Nederlanders in 1906 laat zien. Het weblog dat bij deze uitzending hoort heeft deze ontboezeming van Octavio Luhulima - waarschijnlijk van Ambonese afkomst - over "ons Nederlanders":

"HOLLAND is en blijft een SCHURKENSTAAT" ! Helaas heeft Holland nog stééds niéts geleerd van hun smerig verleden en proberen ze dit te verbergen voor hun 3e en komende generatie !"
http://www.tweevandaag.nl/index.php? module=PX_Story&func=view&cid=2&sid=31116#


De hand in eigen boezem steken heet dat, en vooral dat zal - als er al een 'Nederlandse Natie' is - ons sieren en ons als deelgenoten van een multi-culturele samenleving de benodigde overtuigingskracht geven om mensen die massamoorden willen ontkennen of verdoezelen terecht te wijzen... Het monument ter nagedachtenis van de slavernij staat in een uithoek van het Oosterpark en het monument voor de herinnering aan de Armeense Genocide in Assen is pas na veel tegenstrubbelingen geplaatst.

Tjebbe van Tijen

Imaginary Museum Projects
dramatizing historical information
http://imaginarymuseum.org
______________________________________________________
* Verspreid via nettime-nl. Commercieel gebruik niet
* toegestaan zonder toestemming. <nettime-nl> is een
* open en ongemodereerde mailinglist over net-kritiek.
* Meer info, archief & anderstalige edities:
* http://www.nettime.org/.
* Contact: Menno Grootveld (rabotnik {AT} xs4all.nl).