www.nettime.org
Nettime mailing list archives

[Nettime-nl] Ippolita Collectief: Internet: De democratische Illusie I-0
Patrice Riemens on Thu, 30 Jun 2016 20:28:02 +0200 (CEST)


[Date Prev] [Date Next] [Thread Prev] [Thread Next] [Date Index] [Thread Index]

[Nettime-nl] Ippolita Collectief: Internet: De democratische Illusie I-02



Ippolita Collektief
Internet: De Democratische Illusie.

Hoofdstuk I
In het tijdperk van de sociale media

. . . . .
(vervolg op I.01)

Een nieuw industrieel model

De bewering dat wij ermee moeten ophouden om alsmaar meer te produceren heeft vandaag de dag sterk aan originaliteit ingeboet. Dit geldt ook voor het bestrijden van het geloof in de mogelijkheid van een onbeperkte groei, ook, of met name, in het digitaal domein. En toch komen er elke dag meer volstrekt nutteloze gadgets op de markt. Ons uitgeputte wereld zou er veel aan hebben om afscheid te nemen van dit model, maar dan zouden wij het alternatief met z’n allen moeten bedenken en opbouwen. Om dit te kunnen doen, moeten we eerst om ons heen kijken, onszelf aankijken, en met elkaar gaan delen.

Allereerst zouden wij afstand moeten doen van de gedachte dat de informatie technologieën neer komen op een verzameling min of meer geautomatiseerde informatie management technieken. Zij gaan namelijk veel verder en zijn doorgedrongen in tal van activiteitsdomeinen, en deze dientengevolge veranderd. Bovendien worden deze technieken steeds vaker aangezien voor een remedie op sociale problemen, variërend van politieke crises tot criminaliteit. Echter, van automatisatie naar delegatie, oftewel uitbesteding, is het maar een kleine stap [*], en elke technische ‘oplossing’ heeft onherroepelijk sociale consequenties! In plaats van ons aan te moedigen om de gepaste middellen of instrumenten, voor duidelijk omschreven problemen en uitdagingen te zoeken, smeert men ons een alom inzetbaar ‘oplossing’ aan, die bovendien helemaal onafhankelijk van de menselijke wil zou opereren. Maar de maatschappij en de sociale verhoudingen, als ook de politiek en het uitoefenen van macht en gezag vertegenwoordigen geen problemen die men in een keer, eens en voor altijd, kan oplossen, zij zijn in tegendeel constituerende elementen van onze levens. Door die problemen en uitdagingen krijgen onze levens een zin. De vraag is dus hoe wij het zo ver hebben laten komen.

De inherente logica van de informatie technologieën stoelt op de cybernetica en zijn feedback loop systemen. Het in gebruik nemen van een technologisch stuk gereedschap heeft een directe invloed op de manier waarop wij onze omgeving waarnemen, en dit zowel op het fysieke als wel op het sociaal en psychologische vlak. Dan muteert technologie in ideologie. Maar door de werking van de feedback loop stellen de cybernetische systemen ook voortdurend hun eigen werking bij. Zo heeft Google deze recursieve logica tot het basisprincipe van zijn formidabele organisatie gemaakt. Dankzij zijn gebruikers ‘vindt het zich zelf uit’, elke keer opnieuw. De rest van de ‘stack’ [**], Amazon, Facebook en Apple gebruikt exact de zelfde methode. Derhalve kunnen de informatie technologieën beschouwd worden als een ‘auto-poetisch’ geheel van machines die zich voeden op de gegevens die hun dag in dag uit door miljoenen menselijke gebruikers aangebracht worden.

De minimale samenstelling van dit soort ‘mega-machines’ is vrij eenvoudig: je hebt slechts een datacenter, een handvol elite coders, en een geheimhoudingsclausule om het geheel dicht te grendelen nodig. Wat voor gegevens verzameld worden doet er nauwelijks toe. Wat belangrijk is, is goedkoop aan die gegevens te komen - liefst zelfs gratis. Maar toen deze relatief goedkope nieuwe wijze van industriële productie ontstond, was de manier om deze databanken om te toveren tot overvloedige winstbronnen voor hun eigenaren nog niet uitgevonden. Weliswaar bestond Internet toen al, maar de connectiviteit was nogal belabberd. Nochtans kwam er gaandeweg meer bandbreedte, voor een deel dankzij allerlei beleidsmaatregelen, subsidies en investeringen die tot doel hadden “de toegang tot Internet te democratiseren”, dan wel “de digitale ongelijkheid te overbruggen” - terwijl en passant de openbare telecommunicatie diensten stukjes bij beetjes verder geprivatiseerd werden. Tarieven daalden, al bleven ze in sommige gevallen, zonder enige aanwijsbare reden, bovenmatig hoog. Opslag capaciteiten stegen aanmerkelijk, en toen kwam er ook een antwoord op de eerder gestelde vraag, hoe van die databanken melkkoeien te maken: laat de datacenters vollopen met inhoud die door de gebruikers zelf aangedragen werd op het moment dat zij alles online zetten wat op PC’s, hun laptops, hun camera’s en smartphones stond. Een nieuwe mythe zag het daglicht: dat van onbeperkte groei aangejaagd door de onmetelijke winsten die gegenereerd werden door het onophoudelijk opladen van gegevens door gebruikers. ‘Web-ization’ en ‘Cloud-ization’ waren aan hun triomfantelijke opmars begonnen. Vandaag de dag zijn de beloften even grandioos als ooit, de alsmaar voortschrijdende informatisering heeft nog wijde perspectieven. En vergeet niet: “iedereen kan nu publiceren!”.

Deze hele opzet werkt natuurlijk alleen als en doordat de gebruikers er aan … meewerken.

(wordt vervolgd)

————

[*] ‘Delegatie’ is een favoriet woord van Ippolita. Daarmee wordt het proces aangeduid waarbij men zijn eigen andelingen ‘uitbesteedt’ aan een ander agent, m.n. een machine of een stuk software, en daarmee de eigen verantwoordelijkheid ervoor a.h.w. doorschuift.

[**] Het woord is van Bruce Sterling, die daarmee, naast de ‘GAFA’ (Google, Apple, Facebook, Amazon) ook Micro$oft bedoelde. cf. Alexis C. Madrigal, "Bruce Sterling on Why It Stopped Making Sense to Talk About 'The Internet' in 2012", The Atlantic, Dec 27, 2012
http://www.theatlantic.com/technology/archive/2012/12/bruce-sterling-on-why-it-stopped-making-sense-to-talk-about-the-internet-in-2012/266674/
zie ook: http://www.well.com/conf/inkwell.vue/topics/459/State-of-the-World-2013-Bruce-St-page07.html#post155 (Entry dated Mon 7 Jan 13 08:06)

______________________________________________________
* Verspreid via nettime-nl. Commercieel gebruik niet
* toegestaan zonder toestemming. <nettime-nl> is een
* open en ongemodereerde mailinglist over net-kritiek.
* Meer info, archief & anderstalige edities:
* http://www.nettime.org/.
* Contact: Menno Grootveld (rabotnik {AT} xs4all.nl).